Txostena
IKERKETAK ETA ARGITALPENAK
Hego Euskal Herriko Aurrezki Kutxen Federazioak hiru azterketa eta ikerketa lerro dauzka abian gaur egun, aldizka landu eta argitaratzen dituenak: Kontsumitzailearen Koiuntura Ekonomikoa izeneko txostena, Ekonomi Gerizan monografikoak eta Karbonoaren Merkatuaren Buletina. elaborar y difundir información de Izaera eta eduki sozial nahiz ekonomikoko informazioa landu eta zabaltzea da lerro horien azken helburua, gizarteari balioa eta ezagutza eskaintzeko asmotan betiere.
Kontsumitzailearen Koiuntura Ekonomikoa izeneko txostena hiru hilean behin lantzen da, eta EAEn bizi diren 18 urtetik gorako kontsumitzaileen artean egindako 1.600 inkestetan oinarritzen da. Inkestaren edukia euskal kontsumitzaileek hainbat aldagai ekonomiko, finantzario eta sozialei buruz dituzten pertzepzioa, interesak eta igurikimenak zuzenean ezagutzen saiatzen da. Lortutako datuen analisiak EAEko Kontsumitzailearen Konfiantza indizea osatzeko modua ematen du, euskal kontsumitzaileek ekonomia orokorraren eta etxeetako ekonomiaren alderdi ugariri buruz duten pertzepzioa ezagutzera emateaz gainera. Indize horren oinarrizko datuak erakunde europarrek estatu mailan nahiz Europa mailan landutako antzeko beste indize batzuetako datuekin guztiz homologatzeko modukoak direnez, aipatu lurralde-eremu horietako kontsumitzaileen konfiantzaren eboluzioaren kontraste fidagarria egin daiteke.
Ekonomi Gerizan sailak ikerketa monografikoak biltzen ditu, urtean behin argitaratzen direnak. Lan horietan eduki ekonomiko edo sozialeko gaiak sakonean jorratzen dira. Landu beharreko gaien aukera euskal gizartearentzat eta euskal ekonomiarentzat, oro har, epe ertain eta luzerako eduki dezakeen garrantzia baloratuz eta kontuan hartuz egiten da. Aukeratutako gaien ezagutzak eta, beraz, baita horien zabalkuntzak ere, gure ustez gizarte osoarentzat duen interesa dela medio, monografiko horietako bakoitzaren oinarrian Euskal Herriko Unibertsitateak Donostian egiten dituen Udako Ikastaroen barruan gai berarekin antolatu ohi den mintegia egoten da.
Aldaketa klimatikoak eta garapen jasangarriak, ez bakarrik EAEko biztanleentzat, baita gure planetako biztanle guztientzat ere, dituzten inplikazio sozial eta ekonomiko sor baina aldi berean sakonak daude Karbonoaren Merkatuaren Buletinaren azpi-azpiko oinarrietan. Bi hilabetean behin argitaratzen den buletinaren bidez gaurkotasun handiko informazioa kaleratzen dugu, aipatutako gai horiei buruz, berotegi efektua duten gasen isurpen-eskubideen merkatuan arreta berezia jarriz betiere.
Eta gure argitalpenetan eskainitako informazioak ahalik eta hedapenik handiena izan dezan, eta ahalik eta baliagarriena gerta dadin, lan horiek guztiak eskura daude, erabat doan gainera, gure web-orrian (www.fcavn.es).
Ikerketa Monografikoa eta Udako Unibertsitateko Mintegia
Munduan izandako hazkunde ekonomikoko azkeneko zikloa (1993 - 2007), denboran zehar luzatua eta ezin joriagoa eta ugariagoa bere neurri-handitasunean, globalizazioaren azken uhinaren fruitutzat har daiteke. Ziklo horren jatorria Bigarren Mundu Gerraren amaieran koka genezake (Breton Woods-eko Hitzarmena) eta informazioaren eta komunikazioen teknologiek iragan mendeko azkeneko bi hamarkadetan izan zuten garapena hartu ohi da aldaketa horren katalizadore eta azken bultzatzaile gisa.
Alor ekonomikoak bizi izan dituen eraldaketak oso garrantzitsuak izan dira: mundu-mailako merkataritzaren gorakada nabarmena, Txina, India eta Brasileko ekonomiek munduan hartu duten lehen mailako protagonismoa, edo ondasunen nahiz zerbitzuen produkzioan izandako deslokalizazioa, eraldaketa horietako batzuk, baina ez guztiak, ezta gutxiago ere, aipatzearren.
Finantzen eremura etorriz, maila honetan ere eraldaketa garrantzitsuak gertatu dira, esaterako finantza-merkatu lokalen artean denbora errealean eraikitako elkarlotura, kapitalen fluxu librea planeta osoan zehar eta ingeniaritza finantzarioa deitu izan denaren tresna ugariren garapena eta erabilera (opzioak, etorkizunekoak, eratorriak, titulizazioak, egituratuak, hedge fund delakoak, etab.).
Era berean ezinbestekoa da aipatzea, joan zen mendearen bigarren erdialdean sortu eta garatu zirela nazioaz gaindiko izaera zuten instituzio eta erakunde anitz (Nazio Batuen Erakundea, Munduko Bankua, Nazioarteko Moneta Funtsa, Europar Batasuna, Merkataritzaren Munduko Erakundea, etab.), egoerak gaur egun hartu duen neurriaren eta norabidearen islatzat —esanbidezko islatzat ez bada ere, bai bederen begi-bistako islatzat— har ditzakegun erakundeak, hain zuzen ere.
Eraldaketa horien guztien multzoak ezinbestean eragina izan du gizabanakoetan, gizartean, kulturan, eta baita Estatuaren erakunde eta antolamenduetan ere (eta eragin hori, jakina, ez da neutrala izan), informazioaren eta komunikazioen teknologiek eskuratu duten eragin gero eta handiago eta orokorragoak bultzatu eta eraldatu baitu hasierako eragin soil hura.
2007ko azken lauhilekoan hasi zen egoeraren errotiko aldaketa, izanik Ameriketako Estatu Batuetako subprime hipoteken krisia deitu izan dena aldaketa horren abiapuntua. Egoera-aldaketa honek agerian jarri zituen sistemak bere osotasunean zituen ahuldade, inefikazia, inefizientzia eta inkoherentzia guztiak. Oso hilabete gutxiko epean eraginak ikaragarriak izan ziren ez bakarrik nazioarteko sistema finantzarioan, merkatu finantzarioak eta ekonomia errealak ere, azkenik, erasan baitzituen.
Erakundeen eta estatuen ikuspegi-eremutik nabarmen jarriz joan ziren eraginei erantzuna ematen saiatu dira, baina gertakizunen eboluzioak krisi koiuntural hutsaren eremua eta mugak gainditzen dituzten koordenatuen aurrean aurkitzen garela pentsatzera garamatza. Ondorioz, zalantza eta duda-muda handiak zabaldu dira, ez bakarrik sistema finantzario globalari dagokionez, baizik eta baita indarrean dagoen eredu ekonomikoari eta gobernantza-sistema globalari dagokienez ere. Era berean, kezka handia dago gizarteetan gerta daitezkeen eraginen inguruan ere , politikaren alorrean bezala baita kulturaren alorrean ere.
Irailaren 9an eta 11n, Euskal Herriko Unibertsitateko Udako Ikastaroen barruan, “Krisi globala: eredu ekonomiko eta sozial berrirantz” izeneko mintegia egin zen Donostiako Miramar jauregian, Federazioak antolaturik. Eta bertan mundu akademiko eta finantzarioko pertsona nabarmenak hartu zuten parte; klausurako ekitaldian, esate baterako, Espainiako Bankuaren Gobernadorea den Miguel Angel Fernández Ordóńez jaunak eta CNMVko Presidentea den Julio Segura jaunak esku hartu zuten.
Ekonomi Gerizan serieko hamazazpigarren argitalpenak Mintegiko parte-hartzaile desberdinen ikuspegiak erakusten ditu, batzuk eta besteak, kontraste moduan, elkarren ondoan jarriz, perspektiba desberdinetatik abiatuz egungo krisi globalaren jatorriaz, eboluzioaz eta konponbideez gogoeta egiten duten bestelako lankideen iritziak emateaz gain.
Kontsumitzailearen Koiuntura Ekonomikoaren txostena (KKE)
Agregatu makroekonomiko handien eboluzioa iragartzeko baliagarriak izango diren informazio eta adierazle aski fidagarriak aldizka eta modu sistematikoan lortzeak azaldu eta justifikatzen du, neurri handi batean, gizabanakoek nahiz enpresek beren ekonomia indibidualen eta baita ekonomia orokorraren eboluzioari buruz dituzten pertzepzioak eta gai horien inguruan egin ditzaketen aurreikuspenak ebaluatzen dituzten azterketa eta analisi ugari egitea. Familiek aurrezki, kontsumo, inbertsio nahiz zorpetze-kontuetan hartu ohi dituzten erabakiek sistema ekonomiko orokorraren eboluziorako duten ukaezinezko garrantziak mugatzen du, bai ikuspegi akademikotik eta baita enpresen nahiz erakundeen eremuetatik ere, erabaki horien zentzua eta alkantzua aldez aurretik ezagutzea ahalbidetuko duten bitartekoak eskura edukitzeko dagoen interesa. Eta eragile haiek —familiek alegia— ekonomia orokorraren eta euren ekonomia indibidualen egoera eta igurikimenen inguruan duten pertzepzioan oinarritzen diren erabaki horiek kontsumitzaileen koiuntura ekonomikoko indizeek eta sentimendu-adierazleek bildu eta eskaintzen duten informazioaren bidez aurreikus daitezke.
Hego Euskal Herriko Aurrezki Kutxen Federazioa 1984. urtetik ari da lantzen Euskal Autonomia Erkidegoko Kontsumitzailearen Konfiantza Indizea, erakunde europarrek Espainia eta Europa mailan antzeko indizeak lantzeko erabiltzen duten metodologia berarekin. EAEko Kontsumitzailearen Koiuntura Ekonomikoko Indizeak, arestian aipatutako indizean eta maila subjektibokoak nahiz estatistiko makroekonomikoak diren beste adierazle osagarri batzuetan oinarritzen denak, euskal kontsumitzaileen pertzepzioen berri izateko eta antzeko beste eremu sozioekonomiko batzuetako kontsumitzaileen pertzepzioekin erkatzeko modua eskaintzen du.
Txostena EAEn bizi diren 18 urtetik gorako pertsonei hiru hilean behin egindako 1.600 inkestatan oinarritzen da. Era horretan lortzen diren emaitzen konfiantza-maila estatistikoa % 95,5eaan kokatzen da, izanik errore-marjina +/-2,2koa. Inkesta egiten den txanda bakoitzean lortzen den informazioak balio du EAEko Kontsumitzailearen Konfiantza Indizea eta beste adierazle osagarri batzuk lortzeko; baina baita aurrezkia, gizarte-aurreikuspena, edota etxeetako zorpetzea bezalako gai espezifikoen inguruko informazioa lortzeko ere.
Karbonoaren Merkatuaren Buletina
Hego Euskal Herriko Aurrezki Kutxak ingurumenarekin zerikusia duten alderdi guztiekin lotuak egon dira betidanik eta, oso bereziki, gizarte-erantzukizun korporatiboa esaten zaionarekin, beren Gizarte Ekintzaren bidez. Testuinguru horretan, 2005ean Federazioaren bitartez jarri zen abian Karbonoaren Merkatuaren Buletina izeneko aldizkako argitalpena, aurrezki-kutxa kideek gai horrekin lotutako zerbitzuak martxan jartzearekin batera.
Azken hamarkada hauetan gero eta indar gehiago hartu du epe laburrera nahiz epe luzera hazkunde ekonomikoaren ereduak, ezinbestean, mundu mailan, ingurumenarekiko eta baliabide naturalekiko errespetuz jokatu behar duela dioen teoriak, guztiok horretaz jabetzeraino. Gaur egun indarrean dagoen eredua, aldiz, energia erregai fosiletatik ateratzen saiatzen da, nagusiki, eta horretarako beharrezkoak diren prozesu multzoen emaitza gisa hainbat hondakin sortzen dira, eta horien artean CO2 isurpenak. Isurpen horiek eragin anitz eta oso diferenteak dituzte, horietako asko kaltegarriak planeta osoaren atmosferarentzat eta, beraz, baita ingurumenarentzat ere.
Isurpen horien kudeaketa eta murrizketa funtsezko aldagai bilakatu da gaur egun gobernuen eta enpresen epe laburreko planifikazioan. Horretarako tresna desberdinak jarri dira martxan, eta nagusien artean CO2 isurpenen erregulazioa aipa daiteke, merkataritzako transakzioen nahiz transakzio finantzarioen baitan uler daitekeen ondasun moduan.
Bi hilean behin Karbonoaren Merkatuaren Buletinak informazio interesgarria eskaintzen du isurpen-eskubideen merkatuari buruz, bai azken orduko jardueren inguruan eta baita horren eboluzioko igurikimenen inguruan ere. Aurrekoez gain, enpresek eta administrazio publikoek ingurumenaren babes aktiboarekin lotutako jarduerei buruzko informazioak ere jasotzen dira buletinean.
