Federación de cajas de Ahorros Vasco-Navarras

Mundu-mailako krisi finantzarioak gogor eragin die 2009. urtean zehar merkatu finantzarioei, eta horrek likidezia-murrizketak ekarri ditu jarduera ekonomikoarentzat, oro har.

Kredituen murrizketa hori, nazioarteko maila osoan gertatu da, eta bere isla izan du euskal ekonomian eta baita euskal enpresetan ere. Horrexegatik, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioak ohiz kanpoko lerro bereziak jarri zituen martxan, zegoen zirkulatzailearen eskasia, neurri batean bederen, arintzeko.

2009ko ekitaldian zehar indarrean egon diren Lankidetzako Akordioak barne hartu dituzte, beraz, betidanikoez edo tradizionalez gain, baita arestian aipatutako laguntzako programa koiuntural horiek ere, euskal ekonomiaren sektorerik ahulenei zuzenduak.

Era berean, Foru Diputazioen diru-bilketaren gainbehera izan da atzeraldi ekonomikoarekin zuzenean lotutako alderdietako bat. Diru-bilketa hori euskal Administrazioaren funtsak lortzeko iturri nagusia izanik, gertaera horrek zorpetze-maila handiagoa eskatu du eta baita aparteko neurriak hartzea ere, sarreren murrizketa nolabait gainditzeko.

Eusko Jaurlaritzak erakunde finantzarioekin sinatutako akordioetan partaidetzako kuota globalik handienak euskal Aurrezki Kutxen eskuetan jarraitzen dute oraindik ere. Partaidetza-maila bertsua daukate kutxek berebat baita 2009an zehar sortu diren hainbat eratako lankidetza-eskaeretan ere.

Hiru euskal Aurrezki Kutxek 2009. urtean zehar Lankidetza finantzarioko Akordioen finantzaketara bideratutako baliabideen zenbatekoa 634,2 M €-koa izan da gutxi gorabehera, izanik erakunde finantzarioen multzoak guztira bideratutako baliabideak 1.295 M €-koak, eta partaidetzaren maila, beraz, % 49 ingurukoa.

Etxebizitza

2009ko ekitaldian erakunde finantzarioen multzoak emandako finantzaketaren bolumena 571,4 M €-koa izan da azkenean, izanik euskal Aurrezki Kutxak baliabiderik gehien bideratu dituztenak, 67,2ko kuotarekin hain zuzen ere.

Interes-tasek murrizketa nabarmena izan dute 2009ko ekitaldian zehar, eta horrek bere isla izan du Etxebizitza Hitzarmenean. Hasierako interes-tasek, bai Euskal Herrikoek eta baita Estatukoek ere, behera egin dute, baina azken horiek zertxobait behetik egoten jarraitzen dute, tasak finkatzeko erreferentzia aldatu egin delako (IRPHtik Euriborrera).

2009an zehar emandako eragiketak finantzatzeko hitzarmena, behin eta berriz jarraian luzatuz etorri den 2005ekoa izan da, eta indarreko laguntza finantzarioak aurreko ekitaldiko berak izan dira, alegia funts galdurako diru-laguntzak etxebizitza sozialen sustapenari dagokion kasuetan, zaharberritzea, beste batzuen artean, eta interes-tasaren inguruko laguntzak errentamendua bultzatzeko asmoz.

Kreditu-erakundeen eta Euskal Administrazioaren arteko lankidetza finantzarioari buruzko abenduaren 22ko 628/2009 Dekretuarekin eguneratu zen araudia. Izan ere, egiazki 2010ean sartu baldin bada ere indarrean, dekretu hori berrikuntza-sail garrantzitsu baten aurreneko pausoa besterik ez baita —figura berriak agertzen dira, hala nola etxebizitza tasatuak eta zuzkidurako alojamenduak, ez-ordainduak gertatuz gero etxebizitzak berrerosteko aukera, interes-tasaren sistemaren aldaketa, etab.—.

Inbertsio Produktiboko Hitzarmenak: AFI

Enpresen Lehiakortasuneko eta Gizarte Berrikuntzako Plana 2006-2009 epealdirako zegoen aurreikusia, hasiera batean; baina egoera ekonomikoaren konplexutasuna ikusiz, Inbertsio Publikoa Dinamizatzeko Erakundeen arteko Akordioak indartu eta sendotu zuen, 2008tik 2010era bitarteko indarraldiarekin sortua hain zuzen ere, euskal enpresen lehiakortasuna bultzatzen saiatzeko, inbertsioa eta enpresen jarduera sendotu eta indartzeko politiken bitartez.

2009ko ekitaldian indarrean jarraitu dute ohizko tresna finantzarioak edo Inbertsio Produktiboko Hitzarmenak, bestela esanda AFIak —Industriakoa, Merkataritza eta Turismokoa— eta horiei 2009rako argitaratutako Aurrekontuen 18/2008 Legean aurreikusitako lerroak gehitu zaizkie, Ogasun eta herri Administrazio Sailak sustatuak edo baita egokitzapen finantzarioko lerroak ere. SPRI elkarteak jarraitu zuen lerro horiek kudeatzen.

Aipatutako hiru sektore horietako edozeinetan diharduten ETEak izan ohi dira AFI lerroen onuradunak, betiere kasu bakoitzari dagokion arauan ezartzen diren baldintzak betetzen badituzte, esate baterako gutxieneko inbertsioa 100.000 €-koa izatea, sektore industrialaren kasuan edo 30.000 €-koa, gainerako bi sektoreetako edozeinetan.

2009an aplikatutako baldintza finantzarioak izan ziren Euribor gehi % 1,25-% 1,75 bitarteko marjina, aukeratutako epearen arabera, 7 urtetik gorakoa izatera irits daitekeena, aplika daitekeen gehienezko komisioa % 0,40koa. Izanik.

Aurreko ekitaldiko laguntzei eutsi zaie, eta orokorrean hitz eginda, subentzio edo laguntzaren interes-tasa 1,5 puntukoa izan zen, gehi 0,25 puntu osagarri gehiago, baldin eta eragiketak EBB (elkarrekiko berme-baltzu) baten bermea bazuen.

Hiru euskal Aurrezki Kutxek AFIen bitartez bideratutako baliabideak 33,7 M €-koak izan ziren guztira.

Egitura finantzarioa egokitzeko lerroak

• ETEen eta Autonomoen egokitzapen finantzarioa: 2009rako Euskadiko Aurrekontuen 19/2008 Legeak, abenduaren 30ekoak, bere bederatzigarren xedapen gehigarrian, euskal enpresentzat finantzabideak bilatzeko laguntza-programa espezifiko bat martxan jartzeko baimena eman zion Eusko Jaurlaritzari, ondorengo jarduketa-lerroen bidez:
• Bermeen funts berezia, 100,- M €-ko gehienezko zuzkidurarekin.
• Urte anitzeko finantzaketa-lerroa enpresario indibidual, autonomo eta ETEentzat, 500,- M €-ko gehienezko zuzkidurarekin, horiek eduki ditzaketen zirkulatzaile-premiak asetzeko, epe laburreko zorra epe ertain eta luzeko zor bihurtzeko, etab. Egitura finantzarioa egokitzeko proiektuak finantzatzeko modukotzat jotzen dira aurkeztutako finantzaketaren egitura etorkizunean garatu eta mugitu ahal izateko desegokia denean. Formalizatutako maileguen eta kredituen eragiketak EBB baten bermea zeramaten. Eskatzaileari aplikatzen zitzaizkion baldintza finantzarioak Euribor gehi % 0,60ko marjina ziren. Finantza-erakundeen multzoak lerro horietara bideratutako baliabideen bolumena 476,9 milioi eurokoa izan da, eta hiru euskal Aurrezki Kutxek emandako finantzaketa, berriz, 171,2 milioi eurokoa (guztizkoaren % 35,9).
• Sektore estrategikoen egokitzapen finantzarioa: Euskal Administrazioak, otsailaren 25eko 7/2008 Ebazpenaren bidez, sektore estrategikoetako enpresei laguntza finantzarioko programa espezifiko bat martxan jartzea erabaki zuen, enpresa horiek euren jardueragatik edo enplegu-bolumenagatik, 230/2008 Dekretua erabiltzeko modurik ez zutenean. Eta finantzaketa-lerro horiek ere EBB baten bermea zuten.

Programak ondorengo puntu hauei ematen zien lehentasuna: kaudimen handiko egitasmo bideragarrien finantzaketa, enpresaren edo bere hornitzaile-katearen zeharkako jarduerari eustea, balio erantsi handiagoa sortzea eta, batez ere, enplegua sortu eta/edo enpleguari eustea.

Enpresei aplikatzen zitzaizkien baldintza finantzarioak hauek ziren: Euribor gehi % 1,50eko marjina.

Finantza-erakundeen multzoak 2009. urtean zehar bideratutako baliabideen bolumena 59,6 M €-koa izan zen, eta horietatik 8,75 M € hiru euskal Aurrezki Kutxek eman zituzten.

LANKIDETZA FINANTZARIOKO HITZARMENAK
LANKIDETZA FINANTZARIOKO AKORDIOAK	MARKO LEGALA	FINANTZAKETA GLOBALA		KUTXEN PARTAIDETZA		KREDITUEN EZAUGARRIAK
		HITZARMENAREN BOLUMENA	ESKATUTAKO FINANTZAKETA	EMANDAKO ZENBATEKOA	GUZTIZKOAREN GAIN	EPEA (urteak)	INTERES-TASAK (%)	GEHIENEZKO ZENBATEKOA
ETXEBIZITZA	- 10/2005 Dekretua, urtarrilaren 18koa - 290/2003 Dekretua, azaroaren 25ekoa - 315/2002 Dekretua aldatzen duena - 317/2002 Dekretua, abenduaren 30ekoa -Errehabilitazioa- - 315/2002 Dekretua, abenduaren 30ekoa - Neurri finantzarioak- - Garapeneko Aginduak - Hitzarmenaren sinadura: 2005-01-03an eta luzapena 2006-12-29an - 628/2009 Dekretua, abenduaren 22koa	Ez dago	571,4 M €	383,2 M €	67,2 M €	20-30 urte	HMEIren % 85 (maileguaren 1. urtean) HMEIren % 89 (gainerako urteetan)	salmenta-prezioaren % 80
INDUSTRIA	- Hitzarmenaren sinadura: 2000ko uztailaren 19an - Laguntzen iragarpena SPRI 2009-02-16	120,20	84,8 M €	18 M €	21,2 M €	7 edo gehiago	- ICO: akordioaren gain - Aldakorra: Euribor + % 1,25-1,5-1,75	Diruz laguntzeko moduko mailegutzat jotzen da ondorengoetako txikiena: - diruz laguntzeko moduko inbertsioaren % 100 edo -erakunde finantzarioak baimendutako zenbatekoa
ADEFIN	- 2009ko martxoaren 12ko Ebazpena - 2009ko otsailaren 23ko Agindua		4,2 M €	0,8 M €	19 M €	5 gutxienez	- Finkoa: 6,5/7,5% - Aldakorra: Euribor + % 1,25	Diruz laguntzeko maileguaren gutxienezko zenbatekoa: 30.000 euro
MERKATARITZA	- Hitzarmenaren sinadura: 2000ko uztailaren 19an - Laguntzen iragarpena SPRI 2009-02-16		23,4 M €	11,3 M €	48,5 M €	7 edo gehiago	-	-
TURISMOA	- Hitzarmenaren sinadura: 2000ko uztailaren 19an - Laguntzen iragarpena SPRI 2009-02-16	Ez dago	8,4 M €	4,4 M €	52,1 M €	7 edo gehiago	-	-
PYMES	- 230/2008 Dekretua, abenduaren 30ekoa	500	476,9	171,2	35,9	3 urte arte	- E + 0,60%	Max. 600.000 Min. 50.000
AUTONOMOAK	- 229/2008 Dekretua, abenduaren 30ekoa	-	-	-	-	-	-	Max. 200.000 Min. 10.000
SEKTORE ESTRATEGIKOAK	- 7/2009 Ebazpena, otsailaren 25ekoa	-	59,6	8,75	14,7	3 urte arte	- E + 1,50%	Max. 1,5 M. € Min. 600.000 €
ZUBI KREDITUAK	- 229 eta 230/2008 Dekretuak-Hitzarmena Eakundeekin-	20 M €	8,2	4,5	55	6 hilabete	- E + 1,60%	Egokitzapen finantzarioko maileguaren zenbatekoa
LUZARO	-	-	58,5	32,1	54,9	-	-	-

E: Eragiketaren eta/edo berrikuspenaren dataren aurreko azkeneko lanegunean lortutako interes-tasa, Reuter-en Euribor pantailatik, 1, 3, 6 edo 12 hilabeteko epean
HMEI: Etxebizitza eskuratzeko hipoteka-maileguen batez besteko interesa, 3 urtetik gorako maileguetan.